zaterdag 24 mei 2014

Ode aan Haapsalu shawls.gebreidesjaals adoreert handwerk uit Estland.





Haapsalu shawls, een begrip in de breiwereld. Schitterend handwerk uit Estland. Prachtige  dunne merino wol gebruikt, geschikt voor kantbreien.Waar vind je dit in Nederland?  nergens... en deze prachtige sjaals in naturel wolwit en wit en een enkele in het zwart, zijn af en toe bij gebreidesjaals te koop.

Zij heeft iemand gevonden die ze maakt. Wel in het verre Estland.

Wat je moet weten van Haapsalu shawls is dat het een traditioneel handwerk uit Estland is. En een zeer bewerkelijk stuk handwerk,wat veel nupps moet hebben en een aparte  rand met ook weer een ander kant patroon.

Gebreidesjaals heeft er al veel over geblogd en kan door een roze bril kijkend, als ze weer naar deze prachtige sjaals rondgoogelt, het niet laten weer in herhaling te vallen. Natuurlijk doet ze dat wel met veel plezier  en daarom vandaag weer voor u , als lezer een mooi stemmig Haapsalu filmpje.En een verhaaltje.

 Door gebreidesjaals gevonden is dit filmje gevonden op You tube.
De sjaals zijn meestal wit of zwart. Gebreidesjaals heeft een voorkeur voor wolwit, dus meer naturel. Ecru kun je de Haapsalu shawls ook noemen. Toch moeten de originele sjaals wit zijn. Mar niet iedereen houdt  van de witte kleur als bruidssjaal. Meestal wil men wolwit.

Toch slechts  enkele keer willen de bruiden ook graag sneeuwwit. Die heeft gebreidesjaals ook.
Maar hoe kom je aan Haapsalu handgebreide mooie kanten shawls?
Dit gaat in samenspraak met vaardige medebreisters.

Gebreidesjaals breit zelf ook Haapsalu patronen en oefent met de diverse Pitsulised Koekirjad patronen. Maar de echte Haapsalu breisters wonen in Estland.

Iedereen die iets weet over Haapsalu sjaals, erkent dat het moeilijk breien is.
Haapsalu sallid of sall kent dit beroemde Pitsulised Koekirjad boek. De bijbel voor kantbreisters die zich goed in het kantbreien willlen verdiepen. Kantbreien leer je niet door iemand een patroon te vragen. Je moet je de vaardigheden toe eigenen , door veel te lezen en te leren.
En dat kost veel tijd. Het gaat niet meteen goed.Gebreidesjaals is al jaren bezig.

Een korte geschiedenis:
De Russische aristocratie zoals de beroemde familie Romanovs, (ja die familie, die tragisch ten onder gingen) gingen vaak naar kuurgebieden en zo ook naar Haapsalu in Estland. Daar  waren de vele modder en zouten baden die destijds nog gezien werden als oplossing voor vele ongeneeslijke kwalen. 
Het verhaal of de legende gaat zo: De Russische keizerin werd gezien met een prachtige Haapsalu shawl in 1859. 
En je weet hoe dat dan verder gaat, nog net als nu, alle mensen met geld, destijds de adel,wilden dan meteen ook zo een Haapsalu sjaal. Zien is kopen, en hoe duurder hoe begeerlijker iets wordt.

De meisjes leerden in Estland het breien van hun moeder en dit werd dan ook weer voor een gezin, als extra bijverdienste gezien. In 1936 en 1938 kwamen deze sjaals naar New York en Berlijn. Dus ook naar Europa op de Wereldtentoonstellingen tentoongesteld.
En ook daar oogsten de Haapsalu shawls en het met de handgemaakte kant breiwerk veel bewondering en lof.

Als de mensen naar die streek in Estland kwamen,namen ze de prachtige Haapsalu sjaals mee als souvenir voor het thuis front. Ook kwamen zo de shawls die destijds al geadoreert werden op andere tentoonstellingen in Duitsland en ook in Scandinavie.
Nu nog worden er in de zomer talrijke workshops georganiseerd waar veel Estlandse vrouwen aan mee doen, al dan niet ook zelf gehuld in de prachtige witte sjaals.
Gebreidesjaals wacht al jaren op een Reis organisatie die dit ter hand wil nemen, voor een redelijke prijs dan. Heerlijk lijkt haar zo een handwerkreis met gezamelijke groep mensen die van het zelfde houden.
Een echte sneeuw witte Haapsalu shawl.
Zwarte wolle merino Haapsalu shawl. te koop bij gebreidesjaals.

Gebreidesjaals wil graag zelf natuurlijk ook graag naar Estland en dan dit onderstaande museum bezoeken.
Hoe ging het verder met de Haapsalu shawls sinds de 19e eeuw?

De wereldoorlogen zaten er tussen en het breien werd wat moeilijk en daardoor raakte het wat op de achtergrond. Onderschat de Russische onderdrukking ook niet.

Maar zo rond 1966.....( ook daar ontstonden stromingen die opkwamen voor hun rechten en die zelf ter hand namen.) richten de vrouwen cooperaties op en gingen met elkaar aan het breien en verkochten ze de prachtige handgemaakte  Haapsalu shawls als een gezamelijke groep. In zo een cooperatie werkten wel 70 of tachtig vrouwen samen. Ze breiden met fijn merino garen en let op het kriebelt niet. De sjaals die gebreidesjaals heeft zijn erg aangenaam.En natuurlijk ook een plaatje om te zien.


Waarom deze echt donkere zwarte wol van deze grote royale Haapsalu sjaal
  op de foto grijs oogt, is weer een ander raadsel. 
Ook daar is dus echte vakkennis voor nodig.


Geen opmerkingen: